Jedną z najważniejszych zmian w  ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest wprowadzenie świadczenia także na pierwsze dziecko w rodzinie. Od 1 lipca 2019 roku świadczenie 500+ przysługiwać będzie niezależnie od dochodu na każde dziecko w rodzinie do ukończenia przez nie 18. roku życia.

  • Świadczenie wychowawcze będzie przysługiwać:matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki lub ojca (w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego), albo
  • opiekunowi faktycznemu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
  • opiekunowi prawnemu dziecka, albo
  • dyrektorowi domu pomocy społecznej.


    Od 1 lipca 2019 r. świadczenie wychowawcze będzie przysługiwać:

  • obywatelom polskim;
  • cudzoziemcom:
    - do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
    - jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym,
    - przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
    - posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo  do wykonywania pracy na podstawie wizy,
  • jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej i spełniają wszystkie ustawowe warunki, od których uzależnione jest przyznanie prawa do świadczeń,
  • przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
    - na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139 a ust. 1  lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
    - w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
    - jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,  z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.


    Okres przysługiwania prawa do świadczenia wychowawczego

  • Obecnie prawo do świadczenia jest ustalane na okres 1 roku – od 1 października danego roku do 30 września kolejnego roku. Wnioski złożone do dnia 30 czerwca 2019 r. zostaną rozpatrzone na zasadach obowiązujących do dnia 30 czerwca 2019 r., tzn. świadczenie zostanie ustalone do dnia 30 września 2019 r. W sprawach wniosków złożonych po dniu 30 czerwca 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego będzie ustalane na okres do dnia 31 maja 2021 r.
  • Jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze złoży kompletny i prawidłowo wypełniony wniosek o świadczenie wychowawcze na kolejny okres w terminie do 31 sierpnia 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przyznanego świadczenia nastąpi do 31 października tego roku.
  • W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od 1 września 2019 r. do 30 września 2019 roku, ustalenie prawa oraz wypłata przyznanego świadczenia za miesiąc październik i listopad nastąpi nie później, niż do 30 listopada 2019 roku.
  • W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od 1 października 2019 r. do 31 października 2019 roku, ustalenie oraz wypłata przyznanego świadczenia nastąpi nie później, niż  do dnia 31 grudnia 2019 r.
  • Ważne: W przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od 1 lipca 2019 r., o ile prawo do świadczenia wychowawczego w okresie, na który jest ustalane, nie jest przyznane.
  • W przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego po dniu 30 września 2019 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, jednak nie wcześniej, niż od dnia odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką, przysposobienia dziecka lub umieszczenia dziecka w domu pomocy społecznej.
  • Jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożony zostanie w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka, prawo to ustala się od miesiąca odpowiednio urodzenia się dziecka, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka do końca okresu. W przypadku złożenia wniosku po tym terminie, prawo do świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu.
  • Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka, którym zostało przyznane świadczenie wychowawcze, drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka, nie wcześniej jednak, niż od pierwszego miesiąca następującego po ostatnim miesiącu, za który zmarłemu rodzicowi, opiekunowi prawnemu lub opiekunowi faktycznemu dziecka wypłacono ostatnie świadczenie wychowawcze.
  • Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica, opiekuna prawnego lub opiekuna faktycznego dziecka, z wniosku którego toczyło się postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego i postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone, drugi rodzic, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dane dziecko, prawo to ustala się drugiemu rodzicowi, opiekunowi prawnemu lub opiekunowi faktycznemu dziecka, przyjmując za datę złożenia wniosku datę złożenia wniosku przez zmarłego rodzica, opiekuna prawnego lub opiekuna faktycznego dziecka.


    Pobyt poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej

  • Podstawowym warunkiem otrzymania świadczenia wychowawczego, zgodnie z zapisem art. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jest zamieszkiwanie w  Polsce. Świadczenie wychowawcze nie przysługuje więc rodzicom, którzy nie zamieszkują w Polsce lecz za granicą. Bez znaczenia zatem pozostaje fakt posiadania obywatelstwa polskiego, czy posiadania formalnego meldunku w Polsce. W przypadku pobytu za granicą w innym państwie UE, EOG lub Szwajcarii, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest w oparciu o unijne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ właściwy może weryfikować warunek zamieszkiwania w Polsce w zewnętrznych bazach danych, np. w bazach danych ubezpieczenia zdrowotnego, a w przypadku wątpliwości, co do spełnienia warunku zamieszkiwania w Polsce, organ właściwy będzie mógł wezwać rodzica ubiegającego się lub otrzymującego świadczenie wychowawcze do osobistego stawiennictwa w celu potwierdzenia zamieszkiwania w Polsce.
  • Jeśli osoba składająca wniosek lub członek wskazanej we wniosku rodziny przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej – w państwie Unii Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Szwajcarii, a wyjazd/pobyt ten nie ma charakteru turystycznego, leczniczego lub nie jest związany z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, to organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie, w celu jego rozpatrzenia i ustalenia, czy mają zastosowanie unijne przepisy o koordynacji sytemu zabezpieczeń społecznych. Ma to na celu wyeliminowanie niedopuszczalnej w przepisach unijnych sytuacji pobierania  na te same dzieci podobnych świadczeń w dwóch lub większej liczbie państwach UE/EOG/Szwajcarii jednocześnie.


    Jak i gdzie złożyć wnioski o świadczenie wychowawcze

    Wniosek można złożyć:

    - od 1 lipca:
  • w formie elektronicznej (przez Internet) za pomocą:
    - ministerialnej Platformy Usługowo-Informacyjnej „Emp@tia” na stronie empatia.mpips.gov.pl (niezbędny tzw. profil zaufany lub bezpieczny podpis elektroniczny),
    - elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej ePUAP – pz.gov.pl (niezbędny jest tzw. profil zaufany lub bezpieczny podpis elektroniczny),
    - PUE ZUS czyli Platformę Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (niezbędny jest tzw. profil zaufany lub bezpieczny podpis elektroniczny),
    - systemów teleinformatycznych banków krajowych, które oferują taką możliwość.

    - od 1 sierpnia:
  • w formie papierowej: w Wydziale Obsługi Mieszkańców dla Dzielnicy Wilanów w godzinach pracy urzędu, stanowisko 14,
  • pocztą tradycyjną.
  • Przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie będzie wymagało wydania decyzji. Decyzja zostanie wydana w przypadku odmowy przyznania świadczenia, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wychowawczego oraz rozstrzygnięcia w sprawie nienależnie pobranego świadczenia. Organ właściwy lub wojewoda prześle wnioskodawcy informację o przyznaniu świadczenia na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej, o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku. Nieodebranie informacji o przyznaniu świadczenia nie wstrzymuje wypłaty tego świadczenia.
  • W przypadku zmiany miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie, dotychczasowy organ właściwy będzie przekazywał daną decyzje lub informację o przyznanym świadczeniu wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na aktualne miejsce zamieszkania tej osoby, w celu dalszej realizacji wypłaty świadczeń.
  • Wypłaty przyznanego świadczenia realizowane będą co miesiąc na bieżąco, w terminie ostatnich czterech dni roboczych miesiąca.
  • Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze jest obowiązana do jego zwrotu.  Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.

Nowy wzór wniosku znajduje się pod linkiem - link do wniosku